do27072017

donderdag 27 juli 2017

Je bent hier:Home|Hele gezin|Trends|Wat zijn de effecten van een scheiding op kinderen?

Wat zijn de effecten van een scheiding op kinderen?

Beoordeel dit item
(1 Stem)
effect scheiding op kinderenEchtscheiding en kinderen – het blijft in de meeste gevallen een ongewenste combinatie. Geen wonder dan ook dat wanneer getrouwde ouders overwegen om een scheiding aan te vragen, hun eerste zorgen vaak over de kinderen gaan. Uit allerlei onderzoeken is immers inmiddels wel gebleken dat kinderen vaak te lijden hebben onder een scheiding en dat de gevolgen hiervan op hun verdere leven groot (of zelfs enorm) kunnen zijn.


Uiteraard is het wel zo dat het per kind verschillend is hoe hij of zij de scheiding van de ouders ervaart. Dat ligt onder andere aan het karakter van het kind, maar ook aan de omstandigheden van de scheiding. Als de ouders op goede voet uit elkaar gaan en er ook daarna weinig onenigheid is tussen beide ex-partners zal een kind de scheiding veel makkelijker kunnen verwerken. Dit is echter geen reden om aan te nemen dat een kind in zo’n geval helemaal geen last van de scheiding zal hebben – het blijft hoe dan ook een moeilijke tijd voor alle betrokken partijen.

Verschillen in leeftijdsfase

In de afgelopen jaren is niet alleen veel onderzoek gedaan naar de mogelijke effecten van een scheiding op kinderen, maar is ook steeds duidelijker geworden hoe kinderen van verschillende leeftijden een scheiding (kunnen) ervaren. Uit het onderzoek van Van der Molen (2007) blijkt dat per leeftijdscategorie de volgende mogelijke effecten zijn te verwachten:

Kind 0 – 2 jaar

De kans is groot dat de stress en spanning bij een baby of dreumes resulteert in meer huilen. Als beide ouders niet evenveel aanwezig zijn in de beginjaren van het kind kan het een tweede verzorgende ouder missen. Dit is een risico voor het hechtingsproces.  

Peuter 2 – 4 jaar

Peuters hebben de kans om zich minder met beide ouders te identificeren. Zelfs op deze leeftijd kan het al voorkomen dat een kind zichzelf als oorzaak van de scheiding ziet. Daarnaast kunnen de angsten van ouders overgebracht worden op de peuter.

Kleuter 4 – 6 jaar

Bij kleuters zal je merken dat ze met veel vragen zitten; hoe ziet de toekomst eruit, verlies ik de andere ouder ook, is het een persoonlijke afwijzing? De mogelijke boosheid kan hij/zij ergens anders tot uitlating laten komen.

Jong basisschoolkind 6 – 9 jaar

Kinderen in deze leeftijdscategorie maken zich zorgen over de ouders. Ze willen ze tevreden houden en gaan zich aanpassen. Negatieve gevolgen zijn dat ze te maken kunnen krijgen met schaamte en slechtere schoolprestaties.

Ouder basisschoolkind 9 -12 jaar

Kinderen tussen de 9 en 12 jaar oud hebben de neiging om compensatie buiten het gezin te zoeken omdat ze zich in de steek voelen gelaten door één of beide ouders. Ze hebben inmiddels een leeftijd bereikt waarop ze de scheiding wel begrijpen, maar emotioneel verwerken is lastiger. Dit kan resulteren in kopieergedrag om emotioneel overeind te blijven.

Jonge puber 12 -14 jaar

Een aantal van de kenmerken van kinderen van 9-12 jaar zie je ook in deze leeftijdscategorie terugkomen zoals emotionele verwaring. De jonge puber vindt het lastig om te dealen met de situatie, met name als een nieuwe partner in het spel is. Er is risico op horizontale relatievorming tussen de ouder(s) en het kind.

Oudere puber 15 – 17 jaar

Pubers kunnen tijdens een scheiding te kampen hebben met gevoelens als schaamte, onzekerheid en boosheid. Er is een kans dat de puber zich versneld losmaakt van thuis en het ontzag/respect voor ouders verliest.

Adolescent 18 – 20 jaar

Bijna volwassen kinderen zullen zich aanpassen, mogelijk te veel. Ze kunnen de situatie ontkennen of verdringen en conflicten veroorzaken of versterken.

Afspraken maken helpt

Zoals al eerder aangegeven in dit artikel, hoeft een kind geen ernstige hinder te ondervinden van de scheiding van zijn of haar ouders. Onderzoekers zijn het er echter wel over eens, dat een scheiding in ieder geval op korte termijn voor de nodige turbulentie in een kinderleven kan zorgen. De gevolgen op lange termijn zijn voor een groot deel te beïnvloeden door de manier waarop de ouders uit elkaar gaan.

Wie als ouder besluit om te gaan scheiden, doet er dan ook goed aan om dit zo goed mogelijk te laten verlopen. Dit begint met het maken van duidelijke afspraken – niet alleen over de ‘zakelijke’ kant, zoals wie er in het huis blijft wonen, het verdelen van de inboedel en het regelen van de financiën, maar zeker ook over de kinderen. Dit is zelfs sinds maart 2009 verplicht door de invoering van het ouderschapsplan.

Mediation voorkomt problemen

Toch kan het – ondanks alle goede bedoelingen – niet altijd makkelijk zijn om in goed overleg afspraken te maken. Mensen gaan immers niet voor niets scheiden. In zulke gevallen is het verstandig om gebruik te maken van een scheidingsbemiddelaar of –mediator.  Een bemiddelaar of mediator is een onafhankelijke partij die gespecialiseerd is in het begeleiden van echtparen in een scheiding. Bij hem of haar kun je terecht met juridische en zakelijke vragen, maar een bemiddelaar is er vooral ook om te helpen met het maken van goede afspraken. Door de luisteren en te adviseren zorgt een mediator ervoor dat beide partners hun verhaal kunnen doen en dat er afspraken worden gemaakt waar beiden achterstaan. Dit zorgt niet alleen voor een harmonieus verloop van het scheidingstraject, maar werpt zeker ook daarna zijn vruchten af: na de scheiding zijn de ex-partners veel beter is staat om goed met elkaar overweg te kunnen – iets wat van het allergrootste belang is voor de kinderen.