Door De vijfde ziekte herken je aan felrode wangen, alsof je kind net een flinke klap heeft gehad. Daarna verschijnen er rozerode vlekjes op de buik, rug, billen, armen en benen, die in elkaar kunnen overlopen. Verder voelt je kind zich meestal niet echt ziek. Het gaat om een onschuldig virus dat vooral kinderen van 4 tot 10 jaar krijgen. Na een dag of tien zijn de vlekjes weg. Voor zwangere vrouwen is de vijfde ziekte wel iets om op te letten.
Mees kwam op een middag uit school met wangen alsof hij uren in de kou had gespeeld. Het was half mei. De juf zei: “Er gaat vijfde ziekte rond.” Hij had nergens last van en wilde gewoon buiten voetballen. Twee dagen later zaten zijn armen vol kanten vlekjes, die na een warm bad steeds weer opvlamden.
Hoe herken je de vijfde ziekte bij je kind?
- Rode wangen: felrode wangen met rozerode vlekjes van verschillende vormen.
- Vlekjes op het lichaam: later ook op de buik, rug, billen, armen en benen. De vlekjes kunnen samenvloeien tot grotere plekken.
- Weinig klachten: soms een beetje koorts of wat jeuk, maar je kind voelt zich verder meestal prima.
- Vlekjes die terugkomen: na ongeveer tien dagen verdwijnen de vlekjes. Ze kunnen nog een tijdje terugkomen bij warmte, kou of inspanning, bijvoorbeeld na een warm bad of een middag sporten.
Vijfde ziekte bij een baby
De vijfde ziekte komt het meest voor bij schoolkinderen, maar baby’s kunnen het ook krijgen. De klachten zijn hetzelfde. Heeft je baby koorts en is hij of zij jonger dan drie maanden, bel dan altijd direct de huisarts. Dat geldt ook als je baby weinig drinkt, steeds overgeeft, suf is, snel of moeilijk ademt, blijft huilen of kreunen, grauw of wit ziet of anders ziek is dan je gewend bent.
Oorzaak en besmetting
De vijfde ziekte wordt veroorzaakt door het parvovirus B19. Het gaat over via kleine druppeltjes, bijvoorbeeld bij hoesten of praten op korte afstand. Het duurt tot twee weken voordat je ziet dat je kind het heeft. Het lastige: je kind is vooral besmettelijk in de week voordat de vlekjes verschijnen. Zodra de rode wangen er zijn, is het niet meer besmettelijk. Je ziet het vaak in de lente en het begin van de zomer.
Mag je kind naar school of de opvang?
Ja. Je kind mag gewoon naar school of het kinderdagverblijf, want het is niet meer besmettelijk als de vlekjes er zijn. Vertel het wel aan de leerkracht of de leiding, zodat zwangere ouders en medewerkers gewaarschuwd zijn. Je hoeft dus geen verlof op te nemen voor de vijfde ziekte zelf, tenzij je kind zich ziek voelt.
Wat kun je doen?
Behandeling is niet nodig en er zijn geen medicijnen die de ziekte sneller laten overgaan. Heeft je kind jeuk, dan helpt een crème of zalf die je zonder recept bij de drogist of apotheek koopt. Voelt je kind zich hangerig, dan kun je paracetamol geven volgens de bijsluiter.
Vijfde ziekte en zwangerschap
Ben je zwanger en heeft je kind of iemand in je omgeving de vijfde ziekte? Bel dan je verloskundige. Raak je in de eerste helft van de zwangerschap besmet, dan is de kans op een miskraam of een doodgeboren kind iets groter. Je kunt je er helaas niet goed tegen beschermen, omdat het virus al wordt overgedragen voordat de vlekjes zichtbaar zijn. Veel volwassenen hebben de ziekte als kind al gehad en zijn daardoor beschermd.
Vijfde ziekte bij volwassenen
Volwassenen krijgen het zelden. Als het gebeurt, hebben ze vooral pijnlijke en stijve handen en voeten en weinig of geen vlekjes.
Veelgestelde vragen
Kun je de vijfde ziekte twee keer krijgen?
Nee. Na één keer heb je antistoffen en krijg je het niet opnieuw.
Wat is het verschil met de zesde ziekte en roodvonk?
Bij de vijfde ziekte zijn de felrode wangen het eerste wat je ziet en voelt je kind zich meestal niet ziek. Bij de zesde ziekte heeft je kind eerst een paar dagen hoge koorts en komen de vlekjes pas als de koorts weg is. Roodvonk begint met keelpijn en koorts en geeft een ruwe uitslag en een frambozentong. Alles naast elkaar lees je in vijfde ziekte, zesde ziekte of roodvonk: zo zie je het verschil.
Hoe lang duurt de vijfde ziekte?
De vlekjes zijn meestal na ongeveer tien dagen weg, maar kunnen daarna nog een tijdje opvlammen bij warmte of inspanning.
Dit artikel is algemene informatie en vervangt geen advies van je huisarts of verloskundige. Maak je je zorgen over je kind, bel dan je huisarts of de huisartsenpost.
Meer over kinderziektes
- Kinderziektes met vlekjes: een overzicht
- Zesde ziekte
- Mazelen
- Rodehond
- Roodvonk
- Waterpokken
- Hersenvliesontsteking
