Door Een kind meenemen naar een begrafenis kan al op jonge leeftijd, als je het goed voorbereidt en je kind zelf laat meebeslissen. Er is geen vaste leeftijd. Belangrijker is dat je vooraf uitlegt wat er gebeurt en dat er een vertrouwde volwassene is die alleen op je kind let. Zo pakten wij het aan toen mijn schoonvader overleed.
Emma, onze oudste, was vijf. Ze kende opa vooral van de woensdagmiddagen, als opa haar uit school haalde en ze samen naar de eendjes gingen. Wij moesten tegelijk een uitvaart regelen, ons werk laten weten dat we een week minder bereikbaar waren en een kleuter uitleggen dat opa niet meer terugkomt. Dat was zwaar.
Vanaf welke leeftijd mag een kind mee naar een begrafenis?
Er is geen goede of foute leeftijd. Wat ons hielp:
- Vertel vooraf in gewone woorden wat er gebeurt. Wij zeiden: “Opa ligt in een kist. Hij kan niet meer bewegen of praten en hij voelt geen pijn meer.”
- Laat je kind kiezen. Emma mocht zelf beslissen of ze mee wilde. Ze wilde mee, maar niet bij het graf staan.
- Regel een vaste begeleider. Mijn zus zat naast Emma en ging met haar naar buiten toen het te veel werd. Zo kon ik zelf ook afscheid nemen.
- Geef je kind een taak. Emma maakte een tekening die bij opa in de kist ging. Dat gaf haar iets om vast te houden.
Werk en rouw combineren
Veel werkgevers geven bij overlijden van een naaste een of meer dagen calamiteitenverlof of bijzonder verlof. Kijk in je cao of vraag het bij HR. Ik nam een week vrij en werkte de week erna halve dagen. Achteraf was dat precies goed: niet te lang thuis zitten, maar ook geen volle werkweek terwijl je hoofd er niet bij is.
Samen de grafsteen kiezen
Een paar maanden na de begrafenis moest de familie een grafsteen kiezen. Ik twijfelde of ik Emma erbij zou betrekken. Toch deden we het, en het werd een mooi moment.
We gingen kijken bij een steenhouwer met een ruime collectie grafstenen. Emma mocht stenen aanraken en kiezen welke kleur ze het mooist vond. Ze koos een lichtgrijze steen, “omdat opa altijd een grijze trui droeg”. Daar konden we niet tegenop.
Waar wij op letten:
- Steensoort. Natuursteen zoals graniet gaat lang mee en blijft mooi. Kies voor kwalitatieve grafstenen als je niet over tien jaar opnieuw wilt beginnen.
- Onderhoud. Een gladde, donkere steen laat sneller vlekken zien. Een gezoete of lichtere steen vraagt minder poetswerk.
- Regels van de begraafplaats. Veel begraafplaatsen hebben voorschriften over maat en vorm. Vraag die eerst op.
- Wat kost een grafsteen? Dat hangt sterk af van de steensoort, de afmeting en de hoeveelheid tekst. Vraag een offerte en vergelijk. Bespreek met de familie vooraf hoe je de kosten verdeelt.
Een korte tekst voor op de grafsteen
De tekst vonden we het moeilijkst. Uiteindelijk werd het zijn naam, de jaartallen en één regel die de kleinkinderen bedachten. Wil je inspiratie voor een korte tekst op een grafsteen? Denk aan:
- Een uitspraak die je dierbare vaak zei
- Een verwijzing naar een hobby, zoals “Altijd onderweg” voor een fietser
- Simpelweg “Lieve opa” of “Voor altijd in ons hart”
Wat ik andere ouders wil meegeven
Kinderen rouwen anders dan volwassenen. Het ene moment huilt je kind, het volgende vraagt het om limonade. Dat is normaal. Emma vraagt nog steeds af en toe of we “naar opa’s steen” gaan. Dan nemen we een bloemetje mee en vertelt ze wat ze die week heeft gedaan.
Heb je de indruk dat je kind langdurig blijft worstelen, praat dan met de huisarts of de intern begeleider op school. Je hoeft het niet alleen te doen.
