Door Sabine Koopman
Coaching helpt je vooruit bij een concreet doel, zoals minder stress of een betere balans tussen werk en gezin. Counselling is kortdurende begeleiding bij persoonlijke problemen, zoals rouw of een zware periode. Relatietherapie is voor stellen die vastlopen in hun relatie. Geen van drieën vervangt een behandeling door een psycholoog: heb je psychische klachten, ga dan eerst naar je huisarts.
Toen Mees net naar de opvang ging, liep ik vast. Ik werkte vier dagen, sliep slecht en had het gevoel dat ik overal tekortschoot. Een collega zei: “Neem een coach.” Mijn zus zei: “Ga eens met iemand praten.” En mijn partner en ik hadden zo weinig tijd voor elkaar dat we alleen nog over de boodschappen praatten. Welke hulp had ik nou eigenlijk nodig? Dat ben ik gaan uitzoeken.
Het verschil in één oogopslag
| Coaching | Counselling | Relatietherapie | |
|---|---|---|---|
| Voor wie | Als je een doel wilt bereiken of vastloopt in werk of balans | Als je een moeilijke periode doormaakt | Stellen met terugkerende ruzies of afstand |
| Focus | Toekomst en actie | Gevoelens en verwerking | Jullie relatie en communicatie |
| Duur | Vaak een paar gesprekken | Kortdurend, afhankelijk van je vraag | Vaak 6 tot 12 sessies |
| Vergoeding | Meestal niet, soms via je werkgever | Meestal niet uit de basisverzekering | Alleen als onderdeel van een ggz-behandeling |
Wat is coaching?
Coaching is begeleiding om een doel te bereiken. Een coach geeft geen kant-en-klare adviezen, maar stelt vragen. Zo ontdek je zelf wat je wilt en wat je tegenhoudt.
Een van de grondleggers van moderne coaching is de Amerikaan Timothy Gallwey. Hij zag dat de grootste tegenstander van een tennisser niet aan de andere kant van het net staat, maar in het eigen hoofd. Meer over Timothy Gallwey en zijn inzichten in het ‘innerlijke spel’ lees je op Wikipedia.
Vormen die goed passen bij werkende ouders:
- Persoonlijke coaching. Over jezelf, je keuzes en je grenzen.
- Stress coaching. Als de spanning oploopt en je niet meer goed ontspant.
- Loopbaancoaching. Bij twijfel over je werk of een overstap.
Veel werkgevers betalen coaching uit een opleidingsbudget of via de bedrijfsarts. Vraag het na voordat je zelf betaalt.
Wat is counselling?
Counselling is kortdurende begeleiding bij persoonlijke problemen, zoals rouw, een scheiding of aanhoudende onrust. Een counsellor luistert, helpt je je gevoelens te ordenen en zoekt samen met jou naar wat je nodig hebt. Het gaat minder diep dan psychotherapie en is bedoeld voor mensen zonder ernstige psychische klachten.
Counsellor is geen beschermde titel. Let daarom op een erkende opleiding en aansluiting bij een beroepsvereniging.
Werkt relatietherapie echt?
Relatietherapie helpt veel stellen om weer naar elkaar te luisteren, vooral als ze er op tijd bij zijn. Een therapeut kijkt niet naar wie er gelijk heeft, maar naar het patroon tussen jullie. Een bekende vorm is EFT (Emotionally Focused Therapy), die zich richt op de emotionele band.
Na de komst van kinderen staat bij veel stellen de relatie onder druk. Minder slaap, minder tijd, meer taken. Wij merkten dat vooral aan de kleine irritaties.
Signalen dat relatietherapie kan helpen:
- Dezelfde ruzie komt steeds terug
- Jullie praten alleen nog over planning en kinderen
- Een van jullie trekt zich terug
- Er is iets gebeurd waar jullie samen niet uitkomen
Relatietherapie kosten en vergoeding
Een sessie relatietherapie kost meestal tussen de 90 en 160 euro. Een traject telt vaak 6 tot 12 sessies. Als losse behandeling wordt relatietherapie niet vergoed uit de basisverzekering. Alleen als het onderdeel is van een ggz-behandeling, bijvoorbeeld bij een depressie waarin de relatie een rol speelt, kan het via je zorgverzekeraar lopen. Kijk ook even in je aanvullende verzekering.
Welke hulp past bij jou?
- Wil je iets veranderen in je werk, je balans of je gewoontes? Kies coaching.
- Zit je in een moeilijke periode en wil je je verhaal kwijt? Kies counselling.
- Lopen jullie als stel vast? Kies relatietherapie.
- Heb je al weken last van somberheid, angst of slecht slapen? Ga eerst naar je huisarts. Die kan je doorverwijzen naar een psycholoog, bijvoorbeeld voor ACT therapie.
Wat ik koos
Ik begon met zes gesprekken bij een coach, betaald door mijn werkgever. Daar leerde ik nee zeggen en mijn werkdagen strakker af te bakenen. Mijn coach raadde me The Inner Game of Tennis aan. Het gaat over tennis, maar het geldt net zo goed voor een volle werkweek.
Kort daarna gingen mijn partner en ik samen een paar keer naar een relatietherapeut. Niet omdat het slecht ging, maar omdat we wilden voorkomen dat het slecht zou gaan. Achteraf was dat een van de beste beslissingen van dat jaar.
